Paddenwerkgroep

Paddentrek 2016, opmerkelijke aantallen bij schommelingen in de paddenstand. Hier verdubbeling en daar halvering.

April 2016, Olga van de Donk en Gerard Vernooy

 

Dit jaar vielen de paddenraap-activiteiten tussen 20 maart en 6 april in een aaneengesloten periode van 17 avonden.

Bij Heimerstein/De Grift (Rhenen-oost) was er opnieuw een toename. Met 1371 overgezette padden, die bijna allemaal achter de nieuwe schermen konden worden gevangen, was de toename 20% t.o.v. 2015 en zelfs een verdubbeling t.o.v. 2014. Het record staat hier overigens bij 2013 met 1503 padden.

Bij De Palmerswaard langs de N225 (Rhenen-west) daarentegen was er een terugloop. Dit jaar 1332, vorig jaar 1979 padden en hier was 2014 het recordjaar met 2829. Dus dit jaar ruim 50% minder overgezette padden dan twee jaar geleden. (ter vergelijking: bij Amerongen dit jaar ruim 8.600 en 2014 8.100 dieren overgezet).

We kunnen gissen naar verklaringen voor de aantallen. Een onzekere factor is (vooral bij de Palmerswaard) het onduidelijke aantal paden en kikkers dat zelf oversteekt in de late avond en nacht als de rapers na een uur of 2 a 2 ½ weer weg zijn; achter de fauna schermen blijft een aantal dieren afwachten, maar bij de N225 zijn grote stukken niet afgeschermd en liggen een aantal drukke padden-paden.

En sinds 2010 worden er Ranavirussen waargenomen en staat de vis en amfibieënstand onder druk; massale sterfte kan plaatsvinden. Sinds maart dit jaar is er een protocol om verspreiding van het virus door de mens (visser, inventariseerder, raper) te voorkomen, dit is in te zien op www.padden.nu.

Na afloop van het paddenoverzetten troffen we een 15 tal dode padden vlak langs de oever in de Grift aan en lijkt het erop dat ziekte (of vergiftiging) had huis gehouden. Bij de Palmerswaard is hier misschien al eerder sprake van geweest, maar ook bij de De Grift was er een achteruitgang en zelfs halvering tussen 2013 en 2014.

Toch hebben we weer goed werk kunnen leveren met 2703 overgezette padden en 18 bruine kikkers die voor nageslacht konden gaan zorgen.

Onbekend is daarnaast het aantal dieren dat naar de Kwintelooijen trekt en naar de leemput in de stadsbossen. De Oude Veense Grintweg en Autoweg werden opnieuw afgesloten vanaf de schemering. Hoe lang dat ieder jaar weer nodig is is niet van te voren te bepalen. Er werd geklaagd dat het zo lang duurde en onduidelijk was voor de automobilist. Dit natuurverschijnsel van de paddentrek (en iets vroeger van salamandertrek) kunnen we nu eenmaal niet plannen.

We kunnen wel klaar staan en maatregelen nemen om de dieren een kans te geven te overleven. Daarbij hebben we wel behoefte aan meer deelnemers die een paar avonden per week gedurende maart/april meehelpen. De huidige kern van zo’n 15 mensen is te krap. De faunaschermen maken het werk wel veiliger en rustiger en zorgen voor veel minder doodgereden dieren, maar sommige rapers moeten nog steeds met de fiets over de N225 jagen, nog altijd een 80 km weg.

Voor meer informatie over de jaarlijkse paddentrek en andere amfibie-aangelegenheden, maar ook van vissen, kunt u kijken op www.padden.nu. Daar treft u ook meer informatie over de paddenwerkgroep-Rhenen van de WMR door de jaren heen. Een landelijk jaaroverzicht 2016 zal daar verschijnen en zodra dat mogelijk is meer duidelijkheid over de paddenstand en de virusbedreiging.

Terug naar boven

 

Opnieuw ruim 3000 padden handmatig overgezet naar de Palmerswaard en de Grift in 2015.

April 2015, Olga van de Donk en Gerard Vernooy

 

Op 14 april, 11 dagen later dan vorig jaar, was het de laatste padden-overzetavond.

De start was dit jaar op 7 maart. Tijdens een periode van krap 6 weken lag het rapen wel twee keer een week stil bij te koude avonden. Het was net als vorig jaar opnieuw een erg droge tijd met veel heldere avonden en daardoor niet gunstig voor de padden.

Langs de Utrechtsestraatweg/N225 werden uiteindelijk 1979 padden en 16 kikkers (naar vermoeden allemaal bruine kikkers) overgezet naar de Palmerswaard. En hieronder waren er ook padden die uit het wegrooster van de Stokweg konden worden gevist met de straatvuilknijper!

Het totaal lag hier 30 % lager dan de 2829 van vorig jaar, maar er waren wel 2x zoveel kikkers dan de 8 van toen.

Langs de Cuneraweg bij Heimerstein bij het nieuwe faunascherm waren het dit jaar 1137 padden en dat is 450 meer dan vorig jaar (dus 65 % toename) en 4 bruine kikkers. Van die 1137 padden ging het om 735 mannetjes en 402 vrouwtjes, en dat zijn aanzienlijk meer vrouwtjes dan bij de gebruikelijke 3:1 verhouding.

Het algehele totaal bij Rhenen komt zo op 3116 handmatig overgezette padden en 20 kikkers (vorig jaar 3516 padden, in 2013 zelfs 3831, en in 2012 totaal 2822 padden. Dit schommelen in aantal heeft in ieder geval te maken met het weer -als het te lang te koud is worden er geen eieren meer afgezet- en het wel of niet doorlopen van dieren in de nacht; wij werken niet met gesloten schermen en emmers. Maar waarschijnlijk zijn ook de waterstand en stroming van belang.

Toch zit er een stijgende lijn in de paddenstand bij Rhenen: de jaren voor 2010 ging het steeds om minder dan 1000 padden bij de N225 en nu al jaren om het dubbele.

Opvallend was dat de paddendrukte op beide plaatsen eigenlijk gelijk opging tot aan de eerste week van april, daarna bleef het harder doorlopen bij de Palmerswaard, met wel 700 op drie achtereenvolgende avonden, terwijl er bij Heimerstein toen nog maar 250 kwamen aanzetten.

In totaal waren er 35 mensen actief, en dat is wel minder dan vorig jaar, maar we kunnen gelukkig bouwen op een hele aktieve en trouwe kern, en we konden ook weer een paar nieuwe rapers welkom heten. Opvallend is het wel dat er 3 keer zoveel raapsters actief zijn dan rapers.

Via www.telmee.nl zijn onze aantallen weer op onze werkgroeppagina op www.padden.nu terecht gekomen, uitgesplitst naar Rhenen-oost/Grift en Rhenen-west/Palmerswaard.

Dit jaar was er geen aandacht van radio, tv of de courant, maar gelukkig wel weer een groep voldane rapers en geredde dankbare padden.

 

Olga van de Donk en Gerard Vernooy.

Terug naar boven

Verslag van het paddenoverzetten in Rhenen 2014 naar Palmerswaard en Grift.

Mei 2014, Olga van de Donk en Gerard Vernooy.

 

Op 3 april, 2 weken later dan vorig jaar, hebben we langs de Utrechtsestraatweg/N225 bij de Palmerswaard, en eerder op 1 april langs de Cuneraweg bij Heimerstein de laatste padden geraapt en overgezet, al lopend en fietsend langs de 1300m straat en bermen. Sommige paddenvrouwtjes kwamen toen al weer terug, gelukkig laat op de avond en veel vlotter dan op de heenweg.

Padden rapen in het donker.

Padden rapen in het donker.

Over de hele periode genomen was het een heel zachte winter, zonder sneeuw zelfs. We waren daardoor heel hoopvol gestemd na het record van vorig jaar. Toch bleef de totaalscore achter bij die van vorig jaar met zijn lange koude winter…

Opnieuw was het een droge paddentrekperiode, en dat is voor de padden niet gunstig…heldere nachten, flinke afkoeling.

De opbrengst.

De opbrengst.

Er werd op 25 avonden geraapt en daarvan was er maar eentje echt nat. We werkten twee ploegen/teams met een hele trouwe kern, aangevuld met roulerende vrijwilligers. In totaal waren er 48 mensen actief, waaronder als nieuwe rapers Jacomina, Eveline, Sandra en Evan, en natuurlijk enkelen die meekwamen…

De aantallen.

Grafiek Rhenen West 2014

Grafiek Rhenen West 2014

Bij de N225/Palmerswaard (Rhenen-west): 2829 padden, 8 kikkers en 3 salamanders, en dat is 500 meer dan vorig jaar en dus opnieuw een recordaantal.

Grafiek Rhenen Oost 2014

Grafiek Rhenen Oost 2014

Bij de Grift/Heimerstein (Rhenen-oost) kwamen we maar op ongeveer de helft uit van vorig jaar: 687 padden en 4 kikkers en 1 salamander. De paddenman-vrouw verhouding was hier 446 op 241 dus nog geen 2 op 1. De eerste avond gelijk 36 mannetjes en 3 vrouwtjes en de laatste paar dagen iets meer vrouwtjes dan mannetjes. Andere jaren is de verhouding ongeveer 1 vrouwtje op 3 mannetjes.

Gelukkig hebben we hier dus relatief veel vrouwtjes overgezet. Volgend jaar kunnen we hier profiteren van de faunaschermen (en mogelijk de tunnels) die in mei gesplaatst worden na de geslaagde inzamelingsactie van de WMR, en de bijdrage van de provincie. Dit moet de 10% slachtoffers gaan voorkomen op de heenweg.

De piek was dit jaar, net als andere jaren rond de derde week van maart, op 18-19-20 maart.

Ter vergelijking: bij Amerongen zijn er dit seizoen 8.100 padden overgezet, in 2013 13.500 en eerder wel eens rond 25.000. Dit geeft wel aan dat we in Rhenen een hele positieve ontwikkeling met groei zien door de jaren heen.

Overzicht jaar 1997-2014

Overzicht jaar 1997-2014

De omstandigheden zijn bij de Cuneraweg en de N225 verschillend. De wind, temperatuur en vochtigheid voelen vaak anders aan en de dieren passen zich daar aan aan. Maar de opmerkelijke verschillen tussen de aantallen bij west en oost zullen vooral te maken moeten hebben met de terugtocht en de stroming/waterniveaus in de Rijn (-kleiputten) en de Grift, of trekken de padden soms Ouwehands binnen…

Via www.telmee.nl zijn onze aantallen weer op www.padden.nu terecht gekomen, uitgesplitst naar Rhenen-oost/Grift/Heimerstein en Rhenen-west/Palmerswaard/N225.

En in de Rhenens Betuwse Courant verscheen nog een aardig artikel over ons werk van de hand van Sander, zodat we ook lokaal konden worden gevolgd.

De verkeers/alarmeringsborden van Gemeente en Provincie doen daarnaast niet zoveel lijkt het, slechts een minderheid lijkt de snelheid aan te passen, en veel automobilisten rijden nog door de afsluiting van de autoweg door het bos. Volgend jaar hier maar eens meer werk van maken en aandacht voor vragen bij Gemeentebestuur en publiek.

Ter afsluiting is er dit jaar weer een excursie met de paddenrapers, naar onze padden in de Palmerswaard, maar we zullen er niet veel treffen, of het moet goed nat worden. Maar wel is er goede kans op de zang van de nachtegaal -onder aan de Grebbeberg hebben we hem al gehoord- weliswaar heel anders dan de paddenmannengeluiden, maar best een aardig alternatief..

Beste dierenvrienden en -vriendinnen weer hartstikke bedankt voor de geweldige inzet en fijne samenwerking. En natuurlijk tot ziens bij de trek van volgende jaar!

Terug naar boven

 

VOORTGANG PADDENSCHERM

Januari 2014, Gerard Vernooy

 

Inmiddels zijn we anderhalf jaar bezig met een  faunascherm langs de Cuneraweg  dat de padden en overzetters een veilige oversteek moet bieden tijdens de jaarlijkse paddentrek, net als bij de Palmerswaard. Afgelopen voorjaar besloten we een inzamelingsactie te starten en tot onze grote vreugde is die geslaagd. Particulieren, lokale organisaties en een paar grote fondsen zoals het Pr.  Bernhard Cultuurfonds en het Streekfonds Utrechtse Heuvelrug hebben  het benodigde bedrag gerealiseerd. Maar de spade  kan nog niet de grond in. Want het eerste deel van het scherm komt langs een nieuw voet-pad dat vanaf het kruispunt met de N225 naar Zideris gaat lopen, en de werkzaamheden hiervoor staan gepland voor maart/april 2014.  Maar de ingrijpende aanpas-singen aan de Grebbeweg  kunnen dit doen vertragen. Mocht dit het geval zijn  zullen we het scherm nog voor 2015 in ieder geval  voor het grootste deel van de 450 m vast laten aanbrengen en het resterende stuk later.

Ondertussen bestaat er ook nog de mogelijkheid dat er  drie faunabuizen onder de Cuneraweg worden aangelegd die mooi aansluiten op het scherm, waar ook andere dieren van kunnen profiteren. De ecologisch adviseur van de provincie heeft deze optie aangekaart in het kader van het totale Grebbebergproject.

De padden zullen dit voorjaar nog een keer op de inzet van onze vrijwilligers moeten vertrouwen. En als het even kan niet onder extra verkeersdrukte door gelijktijdige omleidingen van  de Grebbeweg. In dat geval zullen we zeker bij de Gemeente en Provincie aankloppen.

 Gerard Vernooy

Terug naar boven